نکات مربوط به دروس 1تا5 جامعه شناسی دهم انسانی مربوط به دانش آموزان دهم انسانی که میتوانند با مرور این مطالب به افزایش تسلط خودشان در آزمون 16فروردین کمک شایانی بکنند.
درس اول:کنش های اجتماعی ما
تعریف کنش:به فعالیتهایی که انسان انجام می دهد.مانند نماز خواندن یا مسواک زدن
1)کنش آگاهانه است.یعنی به آگاهی آدمی وابسته است.تا آگاهی نباشد کنشی صورت نمی گیرد.مثل سخن گفتن که نیازمند آگاهی نسبت به معانی کلماتی است که ما آنها را به کار می بریم.
2)کنش ارادی است.یعنی به اراده انسان وابسته است.تا خواست و ارده آدمی نباشد،کنشی انجام نمی گیرد.پس علاوه بر آگاهی،نیاز به اراده هم داریم زیرا ممکن است فردی به کاری آگاه باشد ولی تصیمیم به انجام آن نگیرد.
3)کنش هدف دار است.زیرا انسان با قصد خاصی فعالیش را انجام می دهد.
4)کنش معنادار است.زیرا انسان با توجه به معنای کنش خود آن را انجام می دهد.
پیامدهای کنش:
| پیامدهای غیر ارادی | پیامدهای ارادی |
| این دسته از پیامدها به اراده افراد بستگی ندارد. | برخی از پیامدهای کنش به اراده افراد انسانی(خود کنشگر) یا افراد دیگر وابسته است. |
| این دسته از پیامدها کنش نیستند.آنها نتیجه طبیعی کنش هستند. | این دسته از پیامدها خودشان کنش هستند. |
| قطعی هستند(یعنی حتما اتفاق می افتند) مثل وضو گرفتن که پاکیزه شدن دست و صورت انسان قطعی می شود. | اتفاق افتادن آنها احتمالی می باشد. مثل پاسخ دادن به پرسشهای آزمون وقتی که شما آن درس را خوانده باشید. |
درس دوم: پدیده های اجتماعی
کنش اجتماعی:نوعی کنش که با توجه به دیگران انجام می شود.در این کنش،آگاهی و اراده کنشگر ناظر به دیگران،ویژگیها و اعمال آنهاست.
نکته:کنش اجتماعی،تنها در حضور فیزیکی دیگران صورت نمی گیرد.مثال:راننده ای که پشت چراغ قرمز می ایستد،مقرراتی را رعایت می کند که مورد قبول دیگران است.(حتی اگر این ایستادن در شب و بدون دوربین مخفی باشد)
به کنش اجتماعی و پیامدهای آن ((پدیده اجتماعی)) می گویند.
نکته:نمادها،ارزشها،هنجارهای اجتماعی،بانک،مسجد،پلیس،گروه دوستان و...همه پدیده اجتماعی اند.
خرد ترین پدیده اجتماعی:کنش اجتماعی
ارزشها و هنجارها
1)هنجار اجتماعی،شیوه کنش اجتماعی است که مورد قبول افراد جامعه قرار گرفته است.مثلا احوال پرسی کردن شیوه های معینی دارد.
2)ارزش های اجتماعی آن دسته از پدیده های مطلوب و خواستنی هستند که مورد توجه و پذیرش هستند و افراد جامعه نسبت به آنها گرایش دارند.
3)اگر کنشی اجتماعی نباشد هیچ هنجاری شکل نمی گیرد و هیچ یک از ارزش های اجتماعی مانند عدالت و امنیت محقق نمیشود.
4)ارزشها و هنجارهای اجتماعی از طریق کنشهای اجتماعی تحقق میابند و پدیده های جامعه پذیری و کنترل اجتماعی را ضروری میسازند.
نکته:از آنجا که افراد انسانی با آگاهی،اراده و هدف عمل می کنند،پدیده های اجتماعی معنادار هستند.
نکته:پدیده های اجتماعی به مرور از انسانهایی که آنها را بوجود آورده اند،مستقل میشوند و فرصتها و محدودیتهایی را برای کنش ها و زندگی آنها ایجاد می کنند.
نکته:پدیده های طبیعی را انسانها خلق نکرده اند.
درس سوم:جهان اجتماعی
جهان=واژه ای برای اشاره به مجموعه های بزرگ،مانند جهان طبیعت/جهان غرب/جهان اسلام
عضویت تکوینی:مانند عضویت اعضای بدن موجودات زنده/این عضویت براساس آگاهی و اراده اعضا به وجود نمی آید و به همین دلیل با اراده اعضا تغییر پیدا نمی کند.
عضویت قراردادی(اعتباری):مانند عضویت در جهان اجتماعی و نظم میان آنها که با اراده و آگاهی انسان ها تعریف میشود و با قرارداد آنها بوجود می آید.
اعضای جهان اجتماعی نقشی را بر عهده می گیرند و از حقوق و تکالیفی برخوردار می شوند که دیگران از این حقوق و تکالیف و عضویت آگاهی دارند.
نتیجه نهایی:
#جهان اجتماعی و نظم آن تکوینی نیست.بلکه اعتباری است.یعنی با اراده و آگاهی انسانها شکل می گیرد،این آگاهی فردی و یا خصوصی نیست بلکه نوعی آگاهی مشترک و عمومی است.
#جهان اجتماعی با انتقال فرهنگ خود به نسلهای بعدی تداوم میابد.(هرگاه یک نسل نتواند فرهنگ خود را حفظ کند یا نتواند ان را به نسل بعد منتقل سازد،جهان اجتماعی آن فرو میریزد یا دگرگون میشود).
اعضای جهان اجتماعی یا در درون آن قرار میگیرد یا بیرون آن.مثل ستارگان که بیرون جهان اجتماعی و خانواده که درون جهان اجتماعی قرار میگیرد.
نکته:احترام به قانون یک کنش اجتماعی است و امنیت و صلح و خانواده حاصل کنشهای اجتماعی هستند.
مسئله اول:
پدیده طبیعی:زلزله،خشکسالی و...(تاثیرات تعیین کننده ای در کنشهای اجتماعی دارند). یعنی چه؟
یعنی که انسانها میتوانند قواعد خاصی وضع کنند و کنشهای مناسبی را انجام دهند.مثلا خانه های خود را به گونه ای بسازند که در برابر زلزله مقاوم باشد و یا سیلوهایی را بنا کنند که بتوانند با خشکسالی مقابله کنند.
نتیجه نهایی:زلزله و خشکسالی و یا سایر پدیده های طبیعی به واسطه ارتباطی که با زندگی انسانها پیدا می کنند،وارد جهان اجتماعی میشوند.
مسئله دوم:
مثال:تاثیر انسان بر روی طبیعت با آلودگی هایی که ایجاد می کند.(اقدامات شتاب زده انسان در مواجهه با طبیعت)
مسئله سوم:
شناخت خداوند،فرشتگان و جهان ماورای طبیعی، آرمانها و ارزشهای زندگی آدمیان را تغییر می دهد و کنشهای آنان را دگرگون می سازد.
نتیجه کلی:
با برنامه ریزی قلم چی دانش آموزان موفق و منظم تر شدند ،همین امروز ثبت نام کنید و مسیر موفقیت را آغاز کنید
برای ثـبـت نـام آزمـون قـلـم چی کـلیـک کـنید
برای مشاوره رایگان آزمون قلم چی کلیک کنید
برای مشاوره رایگان آزمون قلم چی کلیک کنید
هر یک از موجوداتی که در بیرون جهان اجتماعی قرار می گیرند(یعنی موجودات طبیعی و ماورای طبیعی)به واسطه ی ارتباطی که با زندگی اجتماعی انسان پیدا می کنند،در گستره جهان اجتماعی قرار می گیرند.
نکات مربوط به دروس 4و5 جامعه شناسی دهم انسانی مربوط به دانش آموزان دهم انسانی که میتوانند با مرور این مطالب به افزایش تسلط خودشان در آزمون 16فروردین کمک شایانی بکنند.
درس چهارم:تشریح جهان اجتماعی
مقدمه: جهان اجتماعی همانند بدن انسان از اجزای مختلفی تشکیل شده است.
دانشمندان،جهان اجتماعی را بر اساس معیارهای مختلف تقسیم بندی و اجزای آن را شناسایی می کنند.
| ابعاد ذهنی و عینی | اندازه و دامنه |
| همه پدیده های جهان اجتماعی ،بعد محسوس و عینی ندارند. پس به این پیوستار دقت کنید. عینی میانه ذهنی
بعد عینی مانند:ساختماهای مسکونی/علائم رانندگی/سرعت گیر بعد ذهنی:عقاید و ارزشهای اجتماعی و کنش درونی/نظم مثال این عبارت که می گوید (بعد عینی به عنوان سرمایه وجود دارد ولی بعد ذهنی آن نه)این میباشد که کشوری نفت خیز،که دارای سرمایه ارزشمند نفت میباشد،به دلیل ارزشی که برای آن قائل نمیشود آن را به کمترین قیمت به کشورهای دیگر میفروشد. | می توان طیفی در جهان اجتماعی ترسیم کرد و در یک سوی آن،پدیده های اجتماعی خرد مانند کنشهای اجتماعی دیگران و در سوی دیگر پدیده های کلان مانند فرهنگ و جامعه را در نظر گرفت. خرد میانه کلان
(کلاس) (مدرسه) (نظام آموزشی) (بیکاری فرد) (بیکاری شهری) (بیکاری کشوری) |
| لایه های عمیق و بنیادین جهان اجتماعی | لایه های سطحی جهان اجتماعی |
| به بخشهایی که تاثیر تعیین کننده ای بر جهان اجتماعی دارند. تاثیرلات همه جانبه دارند ولی کمتر در معرض تغییر قرار می گیرد. | به بخشهایی که امکان تغییر بیشتری دارند و نقش اساسی و حیاتی ندارند،می گویند. تاثیرات محدودتری دارند و بیشتر در معرض تغییر قرار می گیرند. |
| (هنجارها و نمادها) هنجارها و نمادها بر حسب شرایط در زمینه های مختلف قابل تغییرند و تغییر برخی از آنها تا زمانی که به تغیر در لایه های عمیق منجر نشود موجب تحول و تغییر بنیادین جهان اجتماعی نمی شود. | (عقاید و ارزش ها) عمیق ترین لایه های جهان اجتماعی هستند. عقاید کلانی هستند که بر ارزشهای اجتماعی تاثیر گذار می گذارند. مثال:باور و اعتقاد انسان نسبت به اصل جهان |
نهاد اجتماعی:
مجموعه ای از عقاید،ارزشها،هنجارها و نمادهایی است که برای رفع نیازهای معینی از افراد و جهان اجتماعی اختصاص پیدا می کند.
مثل نهاد اقتصاد که راه درست و مقبول یا کژراهه های بدست آوزدن ثروت را در جهان اجتماعی تعیین می کند.
درس پنجم: جهان های اجتماعی
علت تنوع و تفاوت جهان اجتماعی انسانها:
جهان اجتماعی را انسان خلاق و آگاه پدید می آورد.
انسان در قبال فرهنگی که به او منتقل میشود،موجودی صرفا منفعل و پذیرنده نیست،بلکه کنشگری فعال و تاثیرگذار است.
ممکن است که جامعه ای مبتنی بر تبعیض نژادی باشد و جامعه ای دیگر نژاد،زبان و ...را از عناصر اصلی جامعه به شمار نیاورد.
| تفاوتهایی که مربوط به لایه های عمیق میباشد | تفاوتهایی که مربوط به لایه های سطحی میباشد |
| از نوع تفاوتهایی که جهان را به جهان های اجتماعی دیگر تبدیل می کند. مربوط به عقاید و ارزشها می باشد. | از نوع تفاوتهایی است که درون یک جهان اجتماعی رخ می دهد. و مربوط به سطح هنجارها و نمادها می باشد. |
| نمودار عرضی | نمودار طولی |
| عده ای از جامعه شناسان معتقدند که جهان های اجتماعی متنوع اند. هر جهان اجتماعی،فرهنگ و تمدن مناسب خودش را بوجود می آورد. این تمدنها بر اساس آرمان و ارزشهای خود، تحولاتی را دنبال می کنند. در این دیدگاه،جهان های اجتماعی مختلف با روابط متقابلی که دارند،می توانند از تجربیات یکدیگر استفاده کنند.اما هیچ کدام از آنها نمی توانند با حفظ هویت خود، مسیر دیگری را ادامه دهند. | از نظر عده ای از جامعه شناسان،جهان اجتماعی شبیه به یکدیگرند و مسیر یکسانی را طی می کنند.(دقیقا شبیه به یک موجود زنده در مرحله رشد خود) این عده نگاه تک خطی به تاریخ بشر دارند.و همه جوامع در یک خط قرار دارند. بعضی ها در این مسیر پیشرفته و بعضی دیگر از لحاظ تاریخی عقب افتاده مانده اند. |
مطالب مرتبط
- پاسخ به هفت سؤال متداول درباره‌ی تست زدن (2)
- بادانلود کتاب مجموعه دروس پنجم بر مباحث آزمون 5 مهر مسلط شوید!
- هنر پشتیبان، نقش پشتیبان، ویژگی‌های پشتیبان
- معنی واژگان و نکات قواعدی درس1،عربی دوازدهم ( 3 آبان 98 )
- برنامه رتبه 6 منطقه 1 تجربی برای جمع بندی نیمسال اول
- نیمسال دوم و مهندسیِ پرقدرتِ منابع
- گفت‌وگو با اسما پوزش، رتبه‌ی 41 تجربی از دهدشت
- با این دو کتاب، استعداد تحلیلی خود را تقویت کنید
- گفتگو‌های رتبه‌ی 7 م.3 رشته‌ی ریاضی از قائن با دانش آموزان
- دانلود پاسخ تشریحی آزمون 4 مرداد 98
با برنامه ریزی قلم چی دانش آموزان موفق و منظم تر شدند ،همین امروز ثبت نام کنید و مسیر موفقیت را آغاز کنید
برای ثـبـت نـام آزمـون قـلـم چی کـلیـک کـنید
برای مشاوره رایگان آزمون قلم چی کلیک کنید
برای مشاوره رایگان آزمون قلم چی کلیک کنید
